Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Ranking i ratingi Liderów Turystyki Wyjazdowej (LTW - 32)

Przychody z imprez turystycznych (w mln zł) RATING Outlook - perspektywa Zysk netto (w mln zł) Fundusze własne (w mln zł)
L.p. Biuro podróży 2016 2017 2016* 2017* 2018* 2017 2016 2017 2016 2017
1 Itaka 1779,70 2151,25 A+ AA- AA- stabilna 50,75 23,09 166,62 288,56
2 TUI Poland 879,07 1376,88 A A A pozytywna 8,82 11,75 26,07 37,82
3 Rainbow 1044,94 1274,95 AA AA AA stabilna 26,98 38,12 90,17 109,31
4 Grecos Holiday 409,13 494,54 AA AA AA stabilna 13,54 20,10 59,98 81,26
5 Wezyr Holidays 273,48 395,69 B- B+ BB+ pozytywna 2,77 4,71 4,28 8,42
6 Neckermann 242,55 244,97 AA AA A+ pozytywna 0,24 -1,07 36,24 35,16
7 Net Holiday 100,99 133,38 B- B- BB pozytywna 0,69 2,39 0,72 3,11
8 Exim Tours 84,41 126,47 CCC CCC BB- pozytywna -4,74 0,86 -22,12 2,82
9 Grupa Almatur 60,12 65,03 A+ A+ A+ stabilna 0,83 1,11 9,66 9,66
10 Logos Tour 55,07 60,23 AA+ AA+ AA+ stabilna 1,26 1,77 22,50 24,02
11 Ecco Holiday 53,46 46,44 AA+ AA+ AA+ stabilna 31,88 22,06 58,16 53,41
12 7islands 30,49 39,70 BBB BBB BBB+ stabilna 0,36 1,26 1,34 2,60
13 Sun & Fun b.d. 35,89 CCC+ N/A CCC pozytywna b.d. -3,26 b.d. -1,31
14 Funclub 28,48 31,16 A- A AA- stabilna 1,92 2,26 6,93 8,13
15 Prima Holiday 21,44 29,46 CCC CCC+ B+ pozytywna 0,13 0,62 0,32 0,95
16 Wygoda Travel** 22,29 22,63 B+ BB BB pozytywna -0,25 0,62 0,29 0,94
17 Interhome 26,15 21,18 AAA AAA AAA stabilna 0,82 0,43 17,10 17,53
18 Patron Travel 12,33 17,42 AA AA AA stabilna 1,05 1,57 1,81 2,34
19 Almatur Katowice 14,20 16,45 A- A- A- pozytywna -0,16 0,20 1,72 1,92
20 Best Reisen Group 12,53 15,96 B+ B+ BB- stabilna 0,02 0,13 0,54 0,67
21 CT Poland 14,40 14,42 AA+ AA+ AA+ stabilna 0,77 1,02 5,87 6,39
22 Student Travel 11,82 13,90 N/A N/A N/A- nieznana 0,18 -0,06 0,17 -0,19
23 Olimp 14,92 13,84 B B B- nieznana 0,27 0,31 0,27 0,31
24 Almatur Polska 14,17 13,52 A+ A+ A+ stabilna 0,08 0,09 2,58 2,63
25 Trade & Travel 11,27 11,53 BBB- BBB- BBB- pozytywna 0,03 0,18 2,47 2,57
26 BUT 10,76 11,01 BB+ BB+ BB nieznana 0,09 0,12 1,90 1,96
27 Logos Travel 11,49 10,79 AA+ AA+ AA+ stabilna 1,74 1,75 4,16 5,91
28 Sport Vita 9,69 9,42 BBB+ A- AA- pozytywna 1,01 3,34 3,52 6,86
29 Sigma Travel 6,10 6,00 B- B BB- stabilna 0,25 0,70 0,95 1,00
30 Orka Travel 1,92 1,33 BB BB BB stabilna 0,01 0,05 0,28 0,32
31 Otium 6,87 b.d. B B N/A nieznana 0,00 b.d. 0,12 b.d.
32 Active Travel b.d. b.d. B- N/A N/A nieznana b.d. b.d. b.d. b.d.
  • *Ocena oznaczona jako "2016" została sporzšdzona jesieniš 2016 r. i bazuje na danych za zakończony rok 2015, pozyskanych z KRS i bezpoœrednio od touroperatorów.
    Ocena oznaczona jako "2017" została sporzšdzona jesieniš 2017 r. i bazuje na danych za zakończony rok 2016, pozyskanych z KRS i bezpoœrednio od touroperatorów.
    Ocena oznaczona jako "2018" jest korygowana na bieżšco i bazuje na danych za zakończony rok 2017 (pozyskanych bezpoœrednio od touroperatorów).
  • **Ponieważ rok obrotowy Wygoda Travel kończy się 30 kwietnia - jego r.a.t.i.n.g. bazuje na danych za rok zakończony 30 kwietnia 2017.

UWAGA, kliknięcie na nazwę któregokolwiek biura przenosi do serwisu wczasopedia.pl prowadzonego przez TravelData, firmę œwiadczšcš usługi kompletowania i analizowania danych oraz przygotowywania prezentacji i raportów z turystyki i innych dziedzin gospodarki.

Serwis jest przeznaczony dla klientów biur podróży, pracowników biur agencyjnych, touroperatorów oraz dziennikarzy zajmujšcych się tematykš turystycznš. Prezentuje ratingi 28 wiodšcych krajowych touroperatorów oraz zestawy 17 wskaŸników dla każdego z nich, opisane w taki sposób, aby korzystać z nich mogły osoby bez przygotowania analitycznego i ekolpmicznego.

Metodologia sporzšdzania ratingu dostępna jest poprzez kliknięcie na link pod tabelkš na stronie głównej, a pełna tabela z danymi i ratingami historycznymi znajduje się w zakładce „Ratingi”. Do pełnej informacji o danym biurze, w tym do 17 wskaŸników oraz zestawień biura na tle konkurentów, można dotrzeć po bezpłatnej rejestracji i po jego wybraniu z zakładki „Touroperatorzy”.

Legenda

rating wiarygodnoœć   rating wiarygodnoœć   rating wiarygodnoœć
AAA ekstremalna   BBB wystarczajšca   CCC możliwoœć kontynuacji działalnoœci tylko przy sprzyjajšcych warunkach
AA bardzo wysoka   BB potencjalna wrażliwoœć na zmiany w otoczeniu biznesowym   C/D zagrożenie kontynuacji działalnoœci - podmiot wysokiego ryzyka
A wysoka   B wrażliwoœć na zmiany w otoczeniu biznesowym   N/A brak danych - uniemożliwia ustalenie poprawnego ratingu oraz perspektywy

Pomimo utyskiwań rozmaitych sceptyków fakty sš nieubłagane. W 2012 nie ogłosiło niewypłacallpœci żadne biuro z przyzwoitym ratingiem. Za to te, które je zgłaszały, albo miały je na fatalnym poziomie, albo najczęœciej nie miały w ogóle. Żeby można było poznać takich właœnie delikwentów, przedstawiamy tabelę „antyratingów”, czyli ratingów biur, które ogłosiły niewypłacallpœć.

Lista firm, które zakończyły działalnoœć

Przychody z imprez turystycznych RATING Outlook - perspektywa Zysk netto(w mln zł) Fundusze własne(w mln zł)
L.p. Biuro podróży 2010 2011 2010 2011 XII 2012 2011/2012 2010 2011 2010 2011
1 Triada/Sky Club 465.0 415.0 CCC N/A- END ----- -11.6 b/d -4.08 b/d
2 Sky Club 121.7 179.6 BBB C/D END ----- 1.94 -20.0 5.14 -14.9
3 Summerelse 0.201 24.15 --- C/D END ----- 0.69 -2.64 0.41 -2.23
4 Filiz 1.28 2.57 C/D CCC END ----- 0.04 0.07 0.20 0.27
5 Blue Rays - 2.24 - C/D END ----- - 0.04 - 0.14
6 Alba Tours - - - - END ----- - - - -
7 Africalp Travel - b/d - N/A END ----- - b/d - b/d
8 Aquamaris - b/d - N/A END ----- - b/d - b/d
9 Atena b/d b/d N/A N/A END ----- b/d b/d b/d b/d
10 Elektra Travel b/d b/d N/A N/A END ----- b/d b/d b/d b/d
11 Excalibur Tours b/d b/d N/A N/A END ----- b/d b/d b/d b/d
12 Liatsas Tours b/d b/d N/A N/A END ----- b/d b/d b/d b/d
13 Mati World - b/d - N/A END ----- - b/d - b/d
14 Adriatyk 16.3 b/d BBB N/A END ----- 0.23 b/d 0.48 b/d
15 GTI Travel Poland 42.50 40.77 CD CD END ----- -6.07 0.43 -17.47 -17.04
16 OK Services Travel b.d. b.d. - N/A END ---- b.d. b.d. b.d. b.d.
17 R'Tur - b.d. - - END ---- - b.d. - b.d.

Jak powstaje rating – metodologia

Zagraniczna turystyka wyjazdowa jest bardzo specyficznym rodzajem działalnoœci gospodarczej. Rentownoœć branży jest bardzo mała (najczęœciej oscyluje w pobliżu zera), a niewielkie kapitały działajšcych w niej podmiotów powodujš, że nawet nieduże błędy lub nieprzewidziane zmiany w biznesowym otoczeniu mogš spowodować niewypłacalnoœć biura. Do tego dochodzi sezonowoœć działalnoœci, co sprawia, że mało przydatne sš w tym przypadku klasyczne wskaŸniki, służšce zwykle do oceniania stabilnoœci finansowej podmiotów gospodarczych. W tak nietypowej sytuacji skomplikowane, a przez to mało elastyczne metody oceny byłyby z dużym prawdopodobieństwem zawodne, a do tego wymagałyby danych z różnych okresów działalnoœci (np. kwartałów), co czyni je niemożliwymi do zastosowania.

Aby rozwišzać kwestię całoœciowej oceny stabilnoœci biura podroży z punktu widzenia klienta i turystycznego agenta, TravelData opracowała stosunkowo prostš, ale jak się okazało stosunkowo skutecznš metodologię, pozwalajšcš z dobrym przybliżeniem oszacować stopień ryzyka dla klienta zwišzany z zakupem imprezy turystycznej u danego touroperatora. Skutecznoœć tej metodologii potwierdzajš liczne przypadki ubiegłorocznych niewypłacalnoœci biur podróży, które były udziałem podmiotów, których ratingi wyraŸnie wskazywały na wysokie ryzyko jej wystšpienia. Oznacza to, że założenia metodologii, choć uproszczone, sš jednak co do zasady właœciwe.

Tylko potwierdzone dane

Podstawowš bazš do sporzšdzenia ratingów sš informacje ze sprawozdań finansowych składanych przez podmioty prowadzšce działalnoœć gospodarczš w Krajowym Rejestrze Sšdowym (KRS). Nie sš natomiast brane pod uwagę liczne, kršżšce po rynku informacje, podawane przez różne osoby w mediach lub innych Ÿródłach, jako nie zawsze wiarygodne, precyzyjne, czy prawdziwe. Dane spoza sprawozdań brane sš pod uwagę jedynie w celu ewentualnej bieżšcej modyfikacji ratingu, gdy zaistniejš ważne wydarzenia wewnštrz firmy lub zmiany w otoczeniu wpływajšce na poziom ryzyka danego touroperatora.

Ustalanie ratingu (3 kroki)

Ostateczny rating danego touroperatora powstaje z ratingu bazowego opartego na danych ze sprawozdań finansowych złożonych w KRS, zmodyfikowanego o wpływ posiadanej przez niego tzw. skorygowanej wielkoœci gwarancji ubezpieczeniowej (lub bankowej) opartej na danych z Centralnej Ewidencji Organizatorów i Poœredników Turystycznych, a następnie zmodyfikowanego kolejny raz o wpływ oddziaływania (wymienionych póŸniej) pozostałych czynników majšcych znaczenie dla poziomu ryzyka danego biura.

Rating bazowy

W warunkach działania i w otoczeniu branży turystyki wyjazdowej, a także w indywidualnej sytuacji danego touroperatora zmiany zachodzš tak szybko, że zmusza to do przyjęcia założenia o rozpatrywaniu dla potrzeb ratingu jedynie dwóch ostatnich lat działania biura. Historyczne dane sprzed trzech, czterech, czy więcej lat, nie majš bowiem już większego znaczenia, a nawet mogš być mylšce i prowadzić do błędnych wniosków. Jedyny wyjštek stanowiš historycznie zgromadzone fundusze własne, które po zastosowaniu odpowiedniej modyfikacji sš bardzo istotnym składnikiem ratingu.

Bazowš formułš dla ratingu jest relacja sumy tzw. skorygowanych funduszy własnych biura na koniec roku X, zysku netto za rok X, połowy zysku netto za rok X-1 do przychodów ze sprzedaży imprez turystycznych w roku X (wynik podawany w procentach). Konstrukcja tej formuły premiuje postęp wyników osišganych przez touroperatora, a karze spadek wyników i rentownoœci.

Fundusze własne danego biura nie zawsze finansujš jego działalnoœć operacyjnš. Często zdarza się, że finansowane sš pozycje aktywów, które nie sš bezpoœrednio z niš zwišzane, a których praktyczna wartoœć odzyskiwalna może się znaczšco różnić od ich wartoœci zapisanych w księgach. Należš do nich inwestycje i należnoœci długoterminowe, grunty, budynki i budowle oraz często znaczna częœć wartoœci niematerialnych i prawnych (koncesje, licencje, oprogramowanie, listy klientów, znaki towarowe), a także specyficzna częœć wartoœci niematerialnych i prawnych jakš jest tzw. wartoœć firmy.

Kiedy touroperator zmuszony jest ratować swojš płynnoœć finansowš, często okazuje się, że pozycje takie nie majš żadnej wartoœci albo majš wartoœć znacznie niższš, niż ich zapisy księgowe. Dlatego (tak jak to często czyniš banki przy obliczaniu zdolnoœci kredytowej) należy skorygować księgowy poziom funduszy własnych o całoœć lub częœć takich pozycji.

W metodologii przyjęto, że wartoœci niematerialne i prawne nie majš w warunkach kryzysowych żadnej wartoœci, a pozycje inwestycji i należnoœci długoterminowych oraz tzw. wartoœć firmy - tylko połowę. Przyjęto również, że nadwyżka wartoœci gruntów, budynków i budowli, przekraczajšca 15 procent funduszy własnych skorygowanych o wczeœniej wymienione pozycje, ma jedynie połowę ujętej w księgach wartoœci (można przyjšć też inne współczynniki, ale tylko w przypadku posiadania bardzo mocnych argumentów potwierdzajšcych ich zastosowanie).

Wynik obliczony przy użyciu powyższych zasad zostaje wstępnie przyporzšdkowany do właœciwego oznaczenia literowego przedstawionego w zestawieniu poniżej.

Sposób tego przyporzšdkowania wzišł się stšd, że podmiot turystyczny posiadajšcy rating A, czyli wysokš wiarygodnoœć, to np. taki, który ma fundusze własne na poziomie 6 procent przychodów ze sprzedaży imprez turystycznych oraz wykazuje œredniš rentownoœć w wysokoœci 2 procent. Formuła, przedstawiona wczeœniej, daje dla niego wynik 9 procent. Z kolei podmiot na granicy wštpliwoœci, czyli BB, to taki, którego wynik oscyluje wokół zera, a poziom funduszy jest minimalny, co w tej formule daje rezultat 1 procent.

Na tych dwóch zasadniczych punktach ratingowych rozpięto całš siatkę ocen, która przedstawia się następujšco:

  1. AAA - 30 procent
  2. AA - 18 procent
  3. A - 9 procent
  4. BBB - 5 procent
  5. BB - 1 procent
  6. B - minus 3 procent
  7. CCC - minus 9 procent

Oceny poœrednie rozmieszczone sš proporcjonalnie pomiędzy ocenami zasadniczymi, czyli przykładowo: AA- to 15 procent, a A+ to 12 procent.

Modyfikacja ze względu na gwarancję ubezpieczeniowš

Gwarancja ubezpieczeniowa (bankowa) oznacza kwotę do jakiej odpowiada ubezpieczajšcy w wypadku, gdy w wyniku niewłaœciwego działania lub zaniechania działania przez biuro podróży powstała koniecznoœć pokrycia kosztów powrotu klientów do kraju lub koniecznoœć zwrotu klientom wpłat za niezrealizowane lub zrealizowane tylko częœciowo usługi turystyczne.

Gwarancja w normalnej sytuacji jest jak gdyby uœpiona, jej rola zaczyna się gdy w danej sytuacji kryzysowej nie wystarcza juz bilansowych czynników stabilnoœci biura, czyli jego funduszy własnych, biuro zgłasza niewypłacalnoœć.

Relacja tej gwarancji do przychodów ze sprzedaży imprez turystycznych jest drugim najważniejszym wskaŸnikiem œwiadczšcym o stopniu zabezpieczenia interesów klienta biura podróży.

Zgodnie z przepisami oraz unijnš dyrektywš 90/314, wysokoœć gwarancji powinna całkowicie wystarczyć na pokrycie wszystkich kosztów. Jak jednak wykazała praktyka, pieniędzy z gwarancji w wielu wypadkach nie wystarcza nawet na zorganizowanie powrotu, o zwrocie przedpłaconych sum już nie wspominajšc. Stało się tak dlatego, że gwarancja była nieadekwatna do wymogów, a to z powodu wadliwie skonstruowanych przepisów lub też z powodu ich obchodzenia przez biura podróży.

Wysokoœć relacji gwarancji do przychodów z imprez turystycznych ex ante (czyli w tym materiale dla roku 2013) można okreœlić jedynie w przybliżeniu drogš oszacowania prawdopodobnych przychodów danego touroperatora. Osišga się to za pomocš specjalnej formuły – jednakowej dla wszystkich – bazujšcej na wielkoœci relatywnej dynamiki wzrostu danego touroperatora na tle rynku z ostatnich dwu lat (waga ostatniego roku jest podwójna) i założenia, że dynamika ta w najbliższym roku zbliży się do dynamiki rynku w stopniu geometrycznym.

Bardzo ważnš kwestiš jest też wpływ daty rolowania (odnawiania) gwarancji ubezpieczeniowej, dynamiki wzrostu, a także specyfiki biznesowej danego touroperatora na rzeczywisty poziom ochrony ubezpieczeniowej jego klientów. Czynniki te powodujš, ze poziom ten wykazuje znaczšce różnice nawet przy nominalnie równych, procentowych stawkach gwarancyjnych.

Waga daty odnawiania gwarancji polega na tym, że gdy przypada ona w trakcie trwajšcej przedsprzedaży sezonu letniego, to ochrona gwarancyjna jest dzielona przez tę datę na dwie częœci. Klientów dokonujšcych rezerwacji przed datš odnowienia gwarancji chroni jeszcze „stara” gwarancja, a klientów, którzy dokonali rezerwacji po tej dacie, chroni już gwarancja „nowa”. Dlatego też ogół klientów dokonujšcych rezerwacji na najważniejszy w turystyce wyjazdowej sezon letni, chroniony jest przez dwie gwarancje, a nie jednš, jak ma to miejsce w wypadku najbardziej popularnego terminu odnawiania umów gwarancyjnych, czyli 16 - 17 wrzeœnia.

Można zatem przyjšć, że każdy termin odnawiania inny od najpopularniejszego (w praktyce póŸniejszy niż połowa paŸdziernika) jest dla klientów korzystny, a w szczególnoœci korzystne sš terminy marcowo-kwietniowe.

Niekorzystnie na ochronę ubezpieczeniowš klientów wpływa również sytuacja, gdy biuro prowadzi działalnoœć tylko w sezonie letnim, a jeszcze niekorzystniej, gdy występuje silna koncentracja w krótkim sezonie zimowym. Wynika to z tego, że ryzyko przeliczone dla przeciętnego całorocznego sezonu turystycznego, rozkłada się w tym przypadku na okres krótszy, a więc jego relatywny poziom jest niestety wyższy.

Niekorzystna dla poziomu ochrony ubezpieczeniowej klientów w danym roku jest również wysoka dynamika wzrostu danego biura, bo zgodnie z przepisami wysokoœć gwarancji obliczana jest na bazie jego przychodów z ostatniego zamkniętego (księgowo) roku obrotowego, czyli najczęœciej z okresu sprzed dwóch lat. Przy dużej dynamice rozwoju biura, wartoœć gwarancji ustanowionej na takiej historycznej bazie może być znacznie nieadekwatna do jego aktualnej sytuacji.

Wszystkie te czynniki majš istotny wpływ na ochronę ubezpieczeniowš klientów biur podróży i znaczšco korygujš nominalny poziom tej ochrony.

Przyjęto też założenie, że dla biura rozwijajšcego się w œrednim tempie rynkowym, sam wpływ opóŸnienia w wyliczaniu gwarancji wynikajšcego z przepisów, zmniejsza jej rzeczywistš stawkę z 14 do 12 procent i takš też stawkę przyjęto jako neutralnš dla przeciętnego biura, stanowišcš bazę porównawczš dla korekt przy jej obliczaniu dla innych biur podróży. Dlatego też obliczonš z uwzględnieniem wczeœniej opisanych zasad, skorygowanš relację gwarancji do przychodów z imprez turystycznych odejmujemy od 12, a otrzymany wynik odejmujemy od wyniku formuły bazowej realizujšc w ten sposób drugi krok w ustalaniu ratingu danego biura podróży, zgodnie z zasadš trzech kroków podanš wczeœniej.

Inne czynniki

Rating otrzymany w pierwszych dwóch krokach może zostać jeszcze zmodyfikowany (najczęœciej nie więcej niż o jeden szczebel) z powodu zaistnienia czynników mogšcych mieć istotny wpływ na biznes, a w zwišzku z tym na poziom ryzyka zwišzanego z danym biurem podróży. Po uwzględnieniu ewentualnych korekt ze względu na wystšpienie (w istotnej skali), któregoœ z wymienionych czynników (lub ewentualnie innych nie ujętych w wykazie) otrzymujemy w rezultacie ostateczny rating dla danego biura podróży.

Czynniki zależne od touroperatorawpływ:
koncentracja geograficzna biznesunegatywny
prowadzenie działalnoœci w grupie kapitałowejnegatywny (z reguły)
prowadzenie stałej polityki redystrybucji zyskównegatywny
wystšpienie problemów z zasobami kadrowyminegatywny
niski poziom przychodów ze sprzedaży imprez turystycznychnegatywny
duża sprzedaż tanich ofert last minutenegatywny
prowadzenie innych działalnoœci obok turystycznejróżny
działalnoœć oparta o inny transport niż przewozy czarterowepozytywny
kontrakty hotelowe oparte w dużej częœci o tzw. allotmentpozytywny
znaczšcy udział produktów egzotycznychpozytywny (z reguły)
prowadzenie dystrybucji z dużym udziałem kanałów własnychpozytywny (z reguły)
Czynniki niezależne od touroperatorawpływ:
problemy informatyczne i/lub z systemami rezerwacyjnyminegatywny
problemy z przewoŸnikiem lotniczymnegatywny
problemy na kluczowych kierunkach (zamieszki, powodzie)negatywny
moda lub odwrót od niej na ważnych dla biura kierunkachróżny
znaczne zmiany w sytuacji makroekonomicznej Polski (mogš prowadzić do dużych zmian w popycie na wycieczki zagraniczne)różny

Perspektywa

Obok ratingu pokazano tzw. outlook, czyli perspektywę zmiany ratingu w najbliższej przyszłoœci. Należy podkreœlić, że nie jest to perspektywa biznesowa biura, lecz jedynie zasygnalizowanie zmian jego ratingu. Uwaga ta jest o tyle istotna, że sprawy te sš stosunkowo często mylone. Możliwe sš cztery okreœlenia perspektywy:

  • pozytywna - duże prawdopodobieństwo (> 60 - 65 procent) poprawy ratingu
  • stabilna - brak wyraŸnych przesłanek do zmiany ratingu
  • negatywna - duże prawdopodobieństwo (> 60 - 65 procent) obniżenia ratingu
  • nieznana - mogš wystšpić czynniki o niezależnym charakterze, które mogš istotnie wpłynšć na poziom ratingu